---
title: Weigeringsgronden
summary: Wanneer het bestuursorgaan informatie mag weigeren (art. 5.1, 5.3 Woo), wat het moet motiveren, en hoe u een weigering toetst.
weight: 6
---

# Weigeringsgronden

Wetstekst: Woo geldig vanaf 2026-08-15. Persoonlijke beleidsopvattingen (art. 5.2): [beleidsopvattingen](beleidsopvattingen.md). Milieu-informatie: [milieu-informatie](milieu-informatie.md).

## Uitgangspunt

- Openbaar, tenzij. Het algemeen belang van openbaarheid is het vertrekpunt ([art. 2.5 Woo](../wetten/woo/artikel_2-5.md)).
- Een verzoek wordt ingewilligd met inachtneming van hoofdstuk 5 ([art. 4.1 lid 7 Woo](../wetten/woo/artikel_4-1.md)). Een andere reden om te weigeren bestaat niet, behalve een bijzondere openbaarmakingsregeling ([andere wetten](andere-wetten.md)).
- De gronden gelden "voor zover". Het bestuursorgaan weigert alleen de passage waarop de grond ziet, niet het hele document ([art. 5.1 lid 1 en 2 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)). De instructie schrijft beoordeling per alinea voor (instructie § 5.1.6).
- Openbaar voor u is openbaar voor iedereen. Wie u bent, telt niet mee in de afweging. Uitzonderingen: [art. 5.5-5.7 Woo](../wetten/woo/artikel_5-5.md) (eigen gegevens, klemmende redenen, onderzoek).

## Toets een weigering in vijf vragen

| # | Vraag | Gebrek als |
|---|---|---|
| 1 | Noemt het besluit per passage een grond (artikel, lid, onderdeel)? | Alleen een algemene verwijzing naar "[art. 5.1 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)" |
| 2 | Past de passage bij de grond? | Feiten gelakt als "persoonlijke beleidsopvatting"; naam van een bedrijf gelakt als "persoonlijke levenssfeer" |
| 3 | Bij een relatieve grond: is de afweging uitdrukkelijk gemotiveerd? | Standaardzin zonder concreet nadeel ([art. 5.1 lid 3 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)) |
| 4 | Is de informatie ouder dan vijf jaar? | Geen extra motivering waarom het belang nog zwaarder weegt ([art. 5.3 Woo](../wetten/woo/artikel_5-3.md)) |
| 5 | Is het milieu-informatie of gaat het over emissies? | Absolute grond toegepast zonder afweging; emissiegegevens geweigerd ([art. 5.1 lid 6-7 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)) |

Controleer ook het lakken zelf: [praktijk](praktijk.md#besluit-controleren).

## Absolute gronden (art. 5.1 lid 1 Woo)

Is de grond van toepassing, dan blijft openbaarmaking achterwege. Er is geen afweging ([art. 5.1 lid 1 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)).

| Lid 1 | Grond | Grenzen en tegenargumenten |
|---|---|---|
| a | Eenheid van de Kroon | Contacten tussen Koning en bewindslieden. Zelden relevant buiten het Rijk |
| b | Veiligheid van de Staat | Vaak gaat een bijzondere regeling voor (Wiv; [bijlage Woo](../wetten/woo/bijlage.md)) |
| c | Bedrijfs- en fabricagegegevens, **vertrouwelijk** meegedeeld | Was het echt vertrouwelijk? Gaat het echt over bedrijfsvoering, productie, afzet of klanten (instructie § 4.2.3)? Bij milieu-informatie geldt een afweging (lid 6) |
| d | Bijzondere en strafrechtelijke persoonsgegevens (par. 3.1 en 3.2 UAVG: [art. 22](../wetten/uavg/artikel_22.md) t/m [art. 33](../wetten/uavg/artikel_33.md)) | Niet als de betrokkene uitdrukkelijk toestemde of de gegevens kennelijk zelf openbaar maakte |
| e | Wettelijke identificatienummers (bijv. BSN; [art. 46 UAVG](../wetten/uavg/artikel_46.md)) | Niet als verstrekking kennelijk geen inbreuk op de levenssfeer maakt (bijv. nummers uit een openbaar register) |

## Relatieve gronden (art. 5.1 lid 2 Woo)

Openbaarmaking blijft achterwege voor zover het belang van openbaarheid niet opweegt tegen het genoemde belang. Bij weigering is een **uitdrukkelijke motivering** verplicht ([art. 5.1 lid 2-3 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)).

| Lid 2 | Belang | Wat het bestuursorgaan moet aannemelijk maken | Tegenargumenten |
|---|---|---|---|
| a | Internationale betrekkingen | Concrete schade aan de betrekkingen | Is het land geconsulteerd? Is de informatie elders al openbaar? |
| b | Economische of financiële belangen van de overheid | Schade aan de positie in onderhandeling, aanbesteding of belastingheffing | Een lastige situatie of extra werk is geen schade. Gebruik in een procedure tegen de overheid is geen grond (instructie § 4.3.2). Bij milieu-informatie alleen bij vertrouwelijke handelingen |
| c | Opsporing en vervolging | Openbaarmaking hindert strafrechtelijk optreden | Is er een lopend onderzoek? Strafvorderlijke gegevens vallen onder een bijzondere regeling ([bijlage Woo](../wetten/woo/bijlage.md)) |
| d | Inspectie, controle en toezicht | Methoden of effectiviteit van toezicht worden ondermijnd | Uitkomsten van toezicht zijn in de regel openbaar. "Minder medewerking van onder toezicht gestelden" is onder de Woo geen grond meer (instructie § 4.3.4) |
| e | Persoonlijke levenssfeer | Herleidbare gegevens van een natuurlijk persoon, en hun belang weegt zwaarder | De grond beschermt natuurlijke personen, geen bedrijven [niet geverifieerd]. Functie en rol van bestuurders zijn in de regel openbaar [niet geverifieerd]. Zie hieronder |
| f | Concurrentiegevoelige bedrijfsgegevens (niet vertrouwelijk verstrekt) | Concreet concurrentienadeel | Oude of algemene gegevens zijn zelden gevoelig |
| g | Bescherming van het milieu | Schade aan het milieu waar de informatie over gaat (bijv. broedplaatsen) | Smalle grond |
| h | Beveiliging van personen en bedrijven; sabotage | Extra veiligheidsrisico | Smalle grond; vraag welk risico |
| i | Goed functioneren van de overheid | Concrete schade aan het functioneren | Mag niet om misstanden te verbloemen of om vertrouwensverlies te voorkomen (instructie § 4.3.9). Bij meerdere redenen in één document moet het onderscheid per passage zichtbaar zijn |

### Persoonsgegevens en namen

- Het begrip persoonsgegevens is ruim: elke informatie die wegens inhoud, doel of gevolg gelieerd is aan een natuurlijk persoon ([ECLI:NL:RVS:2023:4752](../uitspraken/ECLI-NL-RVS-2023-4752.md), r.o. 4.2; [art. 4 punt 1 AVG](../wetten/avg/artikel_4.md)).
- Een persoonsgegeven is niet vanzelf geheim. Lid 2 onder e vraagt een afweging.
- Praktijk Rijk: namen van ambtenaren worden gelakt, behalve van wie een besluit in mandaat tekent (instructie § 4.3.5). Dit is beleid, geen wet. Vraag bij belangrijke rollen om functie en organisatieonderdeel in plaats van de naam.
- Lakken van kopgegevens (afzender, datum, onderwerp) maakt een e-mail onbruikbaar. Vraag of de functie of de organisatie van de afzender wel kan.

## Tijdelijk uitstel voor de geadresseerde (art. 5.1 lid 4 Woo)

- Openbaarmaking kan tijdelijk wachten als de geadresseerde het **kennelijk** nodig heeft om als eerste kennis te nemen ([art. 5.1 lid 4 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)).
- Het bestuursorgaan noemt de termijn waarbinnen de openbaarmaking alsnog volgt. Ontbreekt die? Vraag erom.

## Onevenredige benadeling (art. 5.1 lid 5 Woo)

- Alleen in uitzonderlijke gevallen, voor een ander belang dan in lid 1 of 2, en alleen als het algemeen belang van openbaarheid niet opweegt ([art. 5.1 lid 5 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)).
- Niet voor dezelfde informatie naast een grond uit lid 1 of 2. Het bestuursorgaan moet kiezen (art. 5.1 lid 5, tweede zin).
- Niet voor milieu-informatie.
- Gebrek als: "onevenredige benadeling" staat naast "persoonlijke levenssfeer" op dezelfde passage.

## Informatie ouder dan vijf jaar (art. 5.3 Woo)

- Weigert het bestuursorgaan informatie van meer dan vijf jaar oud op grond van art. 5.1 lid 2, lid 5 of art. 5.2? Dan motiveert het waarom het belang ondanks het tijdsverloop zwaarder weegt ([art. 5.3 Woo](../wetten/woo/artikel_5-3.md)).
- De absolute gronden van lid 1 vallen hier niet onder.
- De wet zegt niet vanaf welk moment de vijf jaar lopen. Neem de datum van het document. [niet geverifieerd]

## Persoonlijke beleidsopvattingen (art. 5.2 Woo)

- Feiten, prognoses, beleidsalternatieven en hun gevolgen zijn nooit een persoonlijke beleidsopvatting ([art. 5.2 lid 1 Woo](../wetten/woo/artikel_5-2.md)).
- Uitwerking, formele bestuurlijke besluitvorming en concepten: [beleidsopvattingen](beleidsopvattingen.md).

## Milieu-informatie (art. 5.1 lid 6 en 7 Woo)

- Lid 1 onder c (vertrouwelijke bedrijfsgegevens) wordt voor milieu-informatie een afweging: alleen bij ernstige schade die zwaarder weegt dan openbaarheid ([art. 5.1 lid 6 Woo](../wetten/woo/artikel_5-1.md)).
- Voor milieu-informatie over emissies in het milieu gelden lid 1 en lid 2 niet (art. 5.1 lid 7).
- Onevenredige benadeling (lid 5) geldt niet voor milieu-informatie.
- Uitwerking: [milieu-informatie](milieu-informatie.md).