Rechtsmiddelen

Wetstekst: Awb en Woo geldig vanaf 2026-08-15. Zo rekent u een termijn uit: termijn berekenen.

Welk middel?

Ingebrekestelling (art. 6:12 Awb)

• Niet tijdig beslissen staat gelijk met een besluit (art. 6:2 onder b Awb). Bezwaar is dan niet nodig: u gaat direct in beroep (art. 7:1 lid 1 onder f Awb).
• Beroep kan pas als het bestuursorgaan in gebreke is en twee weken zijn verstreken na de dag waarop u het schriftelijk in gebreke stelde (art. 6:12 lid 2 Awb). Reken vanaf de dag van ontvangst door het bestuursorgaan. Dat is de veilige datum: ook bij een te vroege ingebrekestelling telt de ontvangst (ECLI:NL:RBZWB:2026:731).
• Een te vroege ingebrekestelling telt niet. Het beroep is dan niet-ontvankelijk (ECLI:NL:RBZWB:2026:731; zie ook ECLI:NL:RVS:2016:409). Het moment van ontvangst door het bestuursorgaan telt.
• Werkwijze:
  1. Reken het einde uit: vier weken, plus geldige verdaging, plus opschorting (procedure). Twijfel? Neem de latere datum.
  2. Verstuur op de dag na de laatste dag. Vraag een ontvangstbevestiging.
  3. Twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling: beroep.
• Er is geen Awb-dwangsom bij niet tijdig beslissen op een Woo-verzoek of op bezwaar daartegen (art. 8.2 Woo). Eis die dus niet in de ingebrekestelling.

Beroep niet tijdig (art. 6:12, 8:55b, 8:55d Awb; art. 8.4 Woo)

• Het beroep is niet aan een termijn gebonden. Het is wel niet-ontvankelijk als het onredelijk laat komt (art. 6:12 lid 1 en 4 Awb).
• De rechter doet in beginsel binnen acht weken uitspraak, zonder zitting. Met zitting zo mogelijk binnen dertien weken (art. 8:55b Awb).
• Is het beroep gegrond en nog geen besluit genomen? Dan moet het bestuursorgaan binnen twee weken beslissen, met een dwangsom per dag (art. 8:55d lid 1-2 Awb). Dit is de druk die de Woo-verzoeker heeft.
• Bij een groot verzoek bepaalt de rechter zelf de termijn (art. 8.4 lid 1 Woo). Stel zelf een gefaseerde termijn voor.
• Werkte u bij een groot verzoek onvoldoende mee aan opschorting (art. 4:15 lid 2 onder a Awb) of uitstel in bezwaar (art. 7:10 lid 4 Awb)? Dan kan de rechter de proceskosten en het griffierecht niet vergoeden (art. 8.4 lid 3 Woo). Toon dus in het beroepschrift dat u meewerkte.
• Beslist het bestuursorgaan tijdens het beroep? Dan loopt het beroep door tegen dat besluit, tenzij het u volledig tegemoetkomt (art. 6:20 lid 3 Awb). U kunt dan in hetzelfde beroep de inhoud betwisten. Het beroep kan ook alsnog gegrond worden verklaard als u daar belang bij hebt (art. 6:20 lid 5).

Bezwaar tegen het besluit

• Termijn: zes weken, vanaf de dag na bekendmaking (art. 6:7, art. 6:8 lid 1 Awb).
• Inhoud: naam en adres, datum, omschrijving van het besluit, gronden, handtekening (art. 6:5 Awb).
• Weinig tijd? Dien een pro-forma bezwaar in. Het bestuursorgaan moet u eerst gelegenheid geven de gronden aan te vullen (art. 6:6 Awb). Sjabloon: bezwaar.
• Vraag in het bezwaarschrift om rechtstreeks beroep als de zaak alleen juridisch is (art. 7:1a Awb). Het bestuursorgaan mag dat weigeren.
• Beslistermijn op bezwaar: zes weken na afloop van de bezwaartermijn, twaalf weken met een bezwaarcommissie. Verdaging: ten hoogste zes weken. Verder uitstel alleen met instemming of voor wettelijke procedures (art. 7:10 Awb).
• Beslist het bestuursorgaan niet op tijd op het bezwaar? Dan weer: ingebrekestelling en beroep niet tijdig. Ook hier geen Awb-dwangsom (art. 8.2 Woo).
• Gronden: zie besluit controleren en weigeringsgronden.

Beroep bij de rechtbank

• Tegen de beslissing op bezwaar: zes weken (art. 6:7 Awb, art. 7:1 lid 2 Awb).
• U kunt geen beroep instellen als u redelijkerwijs kan worden verweten dat u geen bezwaar maakte (art. 6:13 Awb). Sla bezwaar dus niet over.
• Griffierecht natuurlijk persoon: € 200; anders € 397 (art. 8:41 lid 2 Awb, geldig vanaf 2026-08-15). Betaal binnen vier weken na de mededeling van de griffier, anders is het beroep niet-ontvankelijk (art. 8:41 lid 5-6).
• Vraag de rechter de zoekverantwoording en de ongelakte stukken op te vragen (art. 8:42, 8:45 en 8:29 Awb). Zie praktijk.
• Sjabloon en schrijfregels: beroep.

Hoger beroep (ABRvS)

• Bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (art. 8:105 lid 1 Awb). Woo-besluiten van de SER en de Kamer van Koophandel gaan niet naar het CBb (bijlage 2 Awb, art. 4).
• Termijn: zes weken (art. 6:7 Awb).
• Geen hoger beroep tegen een uitspraak zonder zitting op grond van art. 8:54 lid 1 (art. 8:104 lid 2 onder a Awb). Daartegen staat verzet open (art. 8:55 lid 1 Awb).
• Griffierecht natuurlijk persoon: € 297 (art. 8:109 Awb).

Voorlopige voorziening

• Een derde die openbaarmaking wil voorkomen, vraagt een voorlopige voorziening. De verstrekking wacht dan op de voorzieningenrechter (art. 4.4 lid 5 Woo, art. 8:81 Awb).
• Als verzoeker: een voorlopige voorziening tot openbaarmaking maakt de zaak definitief. Rechters geven die zelden. [niet geverifieerd]

Klacht bij het ACOI (art. 7.2-7.3 Woo)

• Voor journalisten, wetenschappers en andere groepen met een beroepsmatig belang bij publieke informatie. Het college beslist wie in aanmerking komt (art. 7.2 lid 4 Woo).
• Het college bemiddelt eerst. Het bestuursorgaan moet meewerken (art. 7.3 lid 1 Woo).
• Gaat de klacht ook over een besluit waartegen bezwaar openstaat? Dan wordt de bezwaartermijn opgeschort vanaf de dag na het indienen van de klacht, tot het advies (art. 7.3 lid 2).
• Maakt u daarna bezwaar? Dan beslist het bestuursorgaan binnen twee weken na het advies (art. 7.3 lid 3).
• Het besluit gaat gemotiveerd in op het advies. Bron: instructie § 3.8.1 (rijksoverheid).
• Praktijk: het ACOI kan een vastgelopen parafenlijn snel losmaken (Witboek, voorbeeld LNV).

Klacht over gedrag (Awb hoofdstuk 9)

• Iedereen kan klagen over de wijze waarop een bestuursorgaan zich gedroeg (art. 9:1 Awb).
• Een klacht levert geen besluit of documenten op. Gebruik haar voor bejegening, niet voor termijnen.
• Het bestuursorgaan hoeft de klacht niet te behandelen als het gedrag langer dan een jaar geleden was, of als u bezwaar had kunnen maken (art. 9:8 lid 1 onder b-c Awb).
• Daarna kunt u de ombudsman om een onderzoek vragen (art. 9:18 Awb).