Procedure en termijnen

Wetstekst: Woo geldig vanaf 2026-08-15, Awb geldig vanaf 2026-08-15. Zo rekent u een termijn uit: termijn berekenen.

Tijdlijn

Daarna: rechtsmiddelen.

Indienen

• Iedereen kan een verzoek doen. Mondeling of schriftelijk, ook elektronisch op de aangegeven wijze (art. 4.1 lid 1-2 Woo).
• Onder de Wob mocht het bestuursorgaan een formulier niet verplicht stellen (ECLI:NL:RVS:2016:2273, r.o. 4.2). De Woo laat het bestuursorgaan de elektronische weg aangeven (art. 4.1 lid 2). Of een webformulier nu verplicht mag zijn, is niet zeker [niet geverifieerd]. Een brief blijft altijd mogelijk.
• U hoeft geen belang te stellen (art. 4.1 lid 3). U noemt de aangelegenheid of het document (art. 4.1 lid 4).
• Een verzoek aan een instelling, dienst of bedrijf onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan: het verantwoordelijke bestuursorgaan beslist (art. 4.1 lid 1).
• Vanaf ontvangst moet het bestuursorgaan de gevraagde documenten bewaren (art. 4.1a Woo). Noem dit artikel als u vreest dat berichten of mailboxen worden gewist.
• Vraag schriftelijk. Bij een schriftelijk verzoek volgt een gehele of gedeeltelijke afwijzing altijd schriftelijk (art. 4.3 lid 2 onder a Woo). Alleen een schriftelijk besluit is een vast startpunt voor bezwaar.

Precisering (art. 4.1 lid 5-6 Woo)

• Is het verzoek te algemeen? Dan vraagt het bestuursorgaan binnen twee weken om precisering. Het moet u daarbij helpen (art. 4.1 lid 5 Woo).
• Werkt u niet mee, dan kan het besluiten het verzoek niet te behandelen. Dat besluit komt binnen twee weken na de precisering of na afloop van de gestelde termijn (art. 4.1 lid 6).
• Een verzoek om precisering schort de beslistermijn op tot het verzoek voldoende is gepreciseerd. Bron: instructie § 3.3.1, via art. 4:15 lid 1 onder a en art. 4:5 Awb. [niet geverifieerd]
• De termijn van twee weken voor het verzoek om precisering is geen fatale termijn (ECLI:NL:RBNNE:2026:2349). Een later verzoek om precisering is dus niet ongeldig.
• Preciseer, wijzig niet. Een reactie die het onderwerp verschuift, telt niet als meewerken (ECLI:NL:RBNNE:2026:2349).
• Praktijk: antwoord snel en concreet. Vraag om een gesprek als de vraag vaag is. Leg de precisering schriftelijk vast.

Niet behandelen bij ander doel (art. 4.6 Woo)

• Het bestuursorgaan kan een verzoek niet behandelen als u kennelijk een ander doel hebt dan publieke informatie, of als het verzoek evident geen bestuurlijke aangelegenheid betreft (art. 4.6 Woo).
• Termijn: binnen twee weken na ontvangst, of onverwijld nadat het andere doel is gebleken.
• Een geschil met het bestuursorgaan is op zich geen misbruik (instructie § 3.3.3). Werklast alleen is geen grond. Misbruik kan wel als het verzoek het functioneren van het bestuursorgaan moet verstoren (ECLI:NL:RVS:2019:899, r.o. 5).
• Een rechtsmiddel niet-ontvankelijk verklaren wegens misbruik vereist zwaarwichtige gronden (ECLI:NL:RVS:2014:4129, r.o. 6.1).

Doorzenden en vorderen (art. 4.2 Woo)

• Berust de informatie bij een ander bestuursorgaan? Dan zendt het bestuursorgaan een schriftelijk verzoek onverwijld door en meldt dat aan u (art. 4.2 lid 1 Woo). Uw termijnen lopen dan bij het andere orgaan.
• Had de informatie volgens een wettelijk voorschrift bij het bestuursorgaan moeten berusten? Dan vordert het de informatie van wie haar heeft (art. 4.2 lid 2). Het kan dat afdwingen met een last onder dwangsom (art. 8.5 Woo).
• Praktijk: stukken van andere bestuursorganen hebben meestal geen zienswijze nodig. Vraag om die stukken eerst te verstrekken (praktijk).

Beslistermijn (art. 4.4 lid 1 Woo)

• Zo spoedig mogelijk, uiterlijk vier weken vanaf de dag na ontvangst (art. 4.4 lid 1 Woo).
• Eindigt de termijn op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag? Dan schuift het einde naar de eerstvolgende werkdag (art. 1 Algemene termijnenwet; feestdagen: art. 3).
• Voorbeeld: ontvangst op maandag 2 november 2026. De termijn eindigt op maandag 30 november 2026.

Verdaging (art. 4.4 lid 2 Woo)

Een verdaging is alleen geldig als zij aan alle eisen voldoet (art. 4.4 lid 2 Woo):

• Is de verdaging ongeldig? Dan eindigt de termijn na vier weken. Leg dat schriftelijk vast. Sjabloon: reactie-verdaging.
• Twijfelt u? Reken met de latere datum. Een te vroege ingebrekestelling telt niet (rechtsmiddelen).

Opschorting

De termijn staat stil. De dagen tellen niet mee. Gronden:

• Een losse aankondiging van een zienswijze is niet genoeg. Het bestuursorgaan moet meedelen dat art. 4:8 Awb wordt toegepast (art. 4.4 lid 3 Woo).
• Eindigt de opschorting voor de zienswijze? Dan meldt het bestuursorgaan dat zo spoedig mogelijk, met de nieuwe einddatum (art. 4.4 lid 4 Woo). Vraag die datum als de mededeling uitblijft.
• Instemming met uitstel is een ruilmiddel. Geef haar alleen tegen een schriftelijk tijdpad. Zonder instemming loopt de termijn door (praktijk).
• Weigert u bij een groot verzoek redelijk uitstel? Dan kan de rechter later de proceskosten weigeren (art. 8.4 lid 3 Woo). Weeg dat af.

Overleg bij een omvangrijk verzoek (art. 4.2a Woo)

• Is een voldoende gespecificeerd verzoek te groot voor vier weken? Dan overlegt het bestuursorgaan voor het einde van die termijn met u over de prioritering (art. 4.2a Woo).
• Het verstrekt de documenten zo veel mogelijk in de volgorde die u wilt (art. 4.2a).
• Overleg zelf schort de termijn niet op. Alleen uw schriftelijke instemming met uitstel doet dat (art. 4:15 lid 2 onder a Awb).
• Een eerste deel (bijv. de vijftig belangrijkste documenten) laat uw recht op de rest intact. Bron: instructie § 3.3.2.
• Wat u in het overleg vraagt: praktijk. Sjabloon: overleg.

Zienswijze van derden (art. 4:8 Awb)

• Het bestuursorgaan vraagt een zienswijze aan een belanghebbende die naar verwachting bedenkingen heeft, als het besluit steunt op gegevens over die belanghebbende die hij niet zelf heeft verstrekt (art. 4:8 lid 1 Awb).
• Niet iedereen die in een document staat, heeft bedenkingen. Vraag welke derden zijn aangeschreven en waarom.
• De wet noemt geen termijn voor de zienswijze. Gebruikelijk is twee weken. Bron: instructie § 3.5.
• Vraag om stukken zonder zienswijze alvast te verstrekken. Dat mag: uitgestelde verstrekking geldt alleen voor de stukken waartegen een derde bezwaar heeft (art. 4.4 lid 5 Woo).

Besluit en verstrekking

• Besluit het bestuursorgaan tot openbaarmaking? Dan verstrekt het de informatie tegelijk met het besluit (art. 4.4 lid 5 Woo).
• Heeft een belanghebbende naar verwachting bezwaar? Dan volgt de verstrekking twee weken na bekendmaking. Vraagt die belanghebbende een voorlopige voorziening, dan wacht de verstrekking op de voorzieningenrechter (art. 4.4 lid 5).
• Gaat informatie over een derde of komt zij van een derde? Dan krijgt die derde het besluit tegelijk (art. 4.4 lid 6).

Vorm van verstrekking (art. 4.5 Woo)

• U krijgt de informatie in de vorm die u vraagt, tenzij dat redelijkerwijs niet kan (art. 4.5 lid 1 Woo).
• Anders geldt de rangorde van art. 2.4 lid 3 Woo: (a) herbruikbaar, machineleesbaar open formaat; (b) andere elektronisch doorzoekbare vorm; (c) kopie in andere vorm; (d) uittreksel, samenvatting, inlichtingen of inzage.
• Een scan zonder doorzoekbare tekst is geen (a) of (b). Vraag in het verzoek om losse, doorzoekbare bestanden en een inventarislijst als spreadsheet.
• Is de informatie al openbaar en gemakkelijk toegankelijk? Dan wijst het bestuursorgaan u daarop (art. 4.5 lid 2).