Reikwijdte
Wetstekst: Woo geldig vanaf 2026-08-15.
Is het een Woo-verzoek?
| Toets | Regel | Bron |
|---|---|---|
| Aan wie? | Een bestuursorgaan, of een instelling, dienst of bedrijf onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan | art. 4.1 lid 1 Woo, art. 2.2 Woo |
| Wat? | Publieke informatie: informatie neergelegd in documenten die bij zo'n orgaan berusten | art. 2.1 Woo |
| Hoe? | Mondeling of schriftelijk; elektronisch op de aangegeven wijze. Geen vormeisen, geen verwijzing naar de Woo nodig | art. 4.1 lid 2 Woo; instructie § 3.1 |
| Belang? | Niet nodig | art. 4.1 lid 3 Woo |
| Omschrijving? | De aangelegenheid of het document | art. 4.1 lid 4 Woo |
- Een vraag om uitleg of een antwoord ("Wist de wethouder van het advies?") is geen Woo-verzoek. Het is een vraag om inlichtingen (instructie § 3.1). Vraag om de documenten waaruit het antwoord blijkt.
- Twijfelt het bestuursorgaan? Dan moet het met u overleggen, niet afwijzen op formele gronden (instructie § 3.1).
- Schrijf "Woo-verzoek" in het onderwerp en noem art. 4.1 Woo. Dat voorkomt discussie over de aard van uw vraag.
Wie valt onder de Woo?
- Bestuursorganen, de Staten-Generaal, de Raad voor de rechtspraak, de Raad van State (niet de Afdeling bestuursrechtspraak), de Algemene Rekenkamer en de ombudsmannen (art. 2.2 Woo).
- Instellingen, diensten en bedrijven onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan. Het verantwoordelijke bestuursorgaan beslist (art. 4.1 lid 1 Woo).
- Aandeelhouderschap van de Staat is niet genoeg. Bepalend is of het bestuursorgaan concrete opdrachten en aanwijzingen kan geven die het bedrijf moet volgen (ECLI:NL:RVS:2024:470, r.o. 3.3).
- Bij milieu-informatie wordt dit verdragsconform en ruimer uitgelegd: ook een entiteit die haar milieutaken niet autonoom uitoefent (ECLI:NL:RVS:2023:184, COVRA, r.o. 5.9; art. 2 lid 2 Aarhus).
- Praktijk: vraag een overheidsbedrijf om informatie via het verantwoordelijke bestuursorgaan. Vraag ook de correspondentie tussen bestuursorgaan en bedrijf. Die berust in elk geval bij het bestuursorgaan.
Document
- Document: een door het orgaan opgemaakt of ontvangen schriftelijk stuk of ander geheel van vastgelegde gegevens dat naar zijn aard verband houdt met de publieke taak (art. 2.1 Woo).
- Dus ook: e-mail, chat (sms, WhatsApp, Signal, Teams), agenda's, notities, foto's, opnamen, spreadsheets, databases.
- Werkgerelateerde sms- en WhatsApp-berichten zijn documenten, ook op een privételefoon. De werknemer moet ze zo nodig overdragen (ECLI:NL:RVS:2019:899, r.o. 5 en 7.1).
- Berichten die al zijn gewist, kan het bestuursorgaan niet meer verstrekken. Daarom: noem art. 4.1a Woo (behoud van documenten) al in het verzoek.
- Geen plicht om documenten te maken, ook niet als zij er wettelijk hadden moeten zijn (ECLI:NL:RVS:2024:1066, r.o. 12). Wel een plicht om bestaande informatie op te vragen bij wie haar heeft (art. 4.2 lid 2 Woo).
- Een export uit een bestaand systeem (lijst, register, tabel) is geen nieuw document. Vraag erom. [niet geverifieerd]
Wat valt erbuiten?
| Categorie | Waarom | Bron |
|---|---|---|
| Privé-informatie (felicitaties, condoleances, gesprekken met privécontacten) | Geen verband met de publieke taak | art. 2.1 Woo ("naar zijn aard"); instructie § 3.1 |
| Partijpolitieke informatie (bewindspersoon met partijgenoten over partijzaken) | Idem | instructie § 3.1 |
| Personeelsvertrouwelijke informatie | Idem | instructie § 3.1 |
| Informatie onder een bijzondere openbaarmakingsregeling | Art. 8.8 Woo | andere wetten |
| Informatie die al openbaar en gemakkelijk toegankelijk is | Het bestuursorgaan wijst u de vindplaats | art. 4.5 lid 2 Woo |
- De "3 P's" (privé, partijpolitiek, personeel) zijn de uitleg van het Rijk, geen wettekst. Volgens de instructie valt ook een steunbetuiging in een bestuurlijke kwestie onder privé (instructie § 3.1). Betwist dat als de berichten over de inhoud van het beleid gaan. [niet geverifieerd]
- Formuleringen in een concept die inhoudelijk gelijk zijn aan het openbare definitieve stuk zijn al openbaar (ECLI:NL:RVS:2019:3975).
Eerst zoeken
- Het bestuursorgaan moet een contactpersoon aanwijzen voor vragen over beschikbare informatie (art. 4.7 Woo). Vraag die eerst wat er is en waar.
- Actieve openbaarmaking: alleen de categorieën in art. 3.3 lid 1 en lid 2 onder b zijn in werking. De meeste categorieën van lid 2 zijn nog niet in werking (art. 3.3 Woo, geldig vanaf 2026-08-15). Reken dus niet op actieve publicatie.
- Zoek in eerdere Woo-besluiten (Woogle, open.overheid.nl) en raadsinformatie. Zie bronnen.
Bijzondere vormen van verstrekking
Deze verstrekkingen zijn niet openbaar voor iedereen. Het bestuursorgaan kan voorwaarden stellen. Overtreding is een misdrijf (art. 8.1 Woo).
| Grond | Voor wie | Kern | Bron |
|---|---|---|---|
| Eigen gegevens | De persoon of rechtspersoon zelf; nabestaanden | Informatie die op u betrekking heeft; uw belang wordt afgewogen | art. 5.5 Woo; zie andere wetten |
| Klemmende redenen | Verzoeker met een zeer groot belang | Informatie die niet openbaar kan, toch alleen aan u; niet in strijd met geheimhoudingsplicht | art. 5.6 Woo |
| Onderzoek | Historisch, statistisch, wetenschappelijk of journalistiek onderzoek | Toegang tot niet-openbare informatie, of tot informatie waarvan beoordeling onevenredig veel werk is; geen verspreiding zonder besluit | art. 5.7 Woo |
- Art. 5.6 wordt niet snel aangenomen (instructie § 2.3.4).
- Art. 5.7 is de basis voor de vertrouwelijke voorinzage: u ziet de stukken vóór het lakken en kiest wat u wilt. Zie overleg.
- Het bestuursorgaan is niet verplicht toegang te bieden op grond van art. 5.7 ("kan").